Cultureel erfgoed Winterswijk

Winterswijk: Ine Bolk Roelvinkstraat 2 Pb 26 7100AA Winterswijk inebolk@kunstwijs.org tel:0655590624

 

 

U kunt hiernaast in het menu klikken op het product dat uw interesse heeft of het hele aanbod bekijken door naar beneden te scrollen.

 

De code achter het product geeft aan voor welke bouw het geschikt is:

Ob Onderbouw 1/2

Mb Middenbouw 3/4/5

BbBovenbouw 6/7/8

A Alle klassen 1 t/m 8

Onderaan de pagina kunt u terug naar andere delen van de site

 

Terug naar menu Winterswijk

Terug naar algemeen menu KunstWijs

 

 

 

 

 

Menu Cultureel Erfgoed

 

5.1 Erfgoed locaties bezoeken Bb

5.2 Monumenten Bb

5.3 Broodoven Bb

5.4 Leren van de oorlog Bb

5.5 Projectkist Mondriaan A

5.6 Textiel in Winterswijk A

5.7 Maak je eigen stamboom MbBb

5.8 Spoken bij Freriks A

5.9 Oude foto’s nieuwe foto’s MbBb

5.10 Verhalen van mijn dorp A

5.11 Dialect streektaalauteur        nieuw Mb Bb

5.12 Lespakket Streektaal in de klas   nieuw Mb Bb

5.13 Stichting Staring Instituut   nieuw Mb Bb

5.14 Het atelier van Mondriaan    nieuw A

5.15 De boom van Mondriaan van realistisch naar abstract Mb Bb

5.16 Scheveningse evacués  nieuw Mb Bb

5.17 Boekbinden    nieuw A

5.18 Wat eten we vandaag? nieuw Mb Bb

5.19.Ontdek de kinderboerderij    nieuw Ob Mb

5.20 Sleutelhanger vilten     nieuw Mb Bb

5.21 Kip wat heb je zachte veren

5.22 Paardje aaien nieuw

5.23 Dier in de klas      nieuw  A

5.11. Dialect streektaalauteur        nieuw

 

Aanbieder: Dialectkring Winterswijk

 

Discipline: dialect

 

Groep: vanaf groep 4

 

Actief/receptief: actief

 

Periode: het hele jaar door

 

Duur: 45 minuten

 

Plaats: op school

 

Bijzonderheden locatie: in de klas

 

Docentkosten: € 10,00

 

Contactpersoon: Ine Bolk coördinator Kunstwijs locatie Winterswijk

 

Omschrijving project:

Streektaalauteurs in de klas

 

5.12. Lespakket Streektaal in de klas   nieuw

 

Aanbieder: Dialectkring Winterswijk

 

Discipline: dialect

 

Groep: vanaf groep 4

 

Actief/receptief: actief

 

Periode: het hele jaar door

 

Duur: 10 lessen van 60 minuten

 

Plaats: op school

 

Bijzonderheden locatie: in de klas

 

Docentkosten: kan door leerkracht gegeven worden

 

Kosten: € 50,00

 

Contactpersoon: Ine Bolk coördinator Kunstwijs locatie Winterswijk

 

Omschrijving project:

Aan de hand van teksten worden diverse facetten van de streektaal behandeld. Hierbij zitten opdrachten voor de kinderen.

 

5.13. Stichting Staring Instituut   nieuw

 

Aanbieder: Staring Instituut

 

Discipline: dialect

 

Actief/receptief: actief

 

Periode: het hele jaar door

 

Duur: verschillend

 

Plaats: op school

 

Bijzonderheden locatie:       in de klas

 

Docentkosten: door eigen leerkracht

 

Contactpersoon: Ine Bolk coördinator Kunstwijs locatie Winterswijk

 

Omschrijving project:

 

Er zijn verschillende pakketten met les materiaal verkrijgbaar:

1.    Dialectlessen van de werkgroep School en dialect Oost Gelderland € 2,50

2.    Teksten in oost Gelders dialect € 2,50

3.    Suggesties voor de ouderavond in dialect € 2,50

4.    CD Rom Vogels uut Achterhoek en Liemers € 4,00

5.    Naor de aoverkant, gedichtjes veur kinder € 9,90

 

5.14. Het atelier van Mondriaan    nieuw

 

Aanbieder: Freriks museum

 

Discipline:beeldend, muziek, dans, theater, literatuur, cultureel erfgoed

 

Groep: alle

 

Actief/receptief: actief en kijken

 

Periode: hele jaar

 

Duur: 1 tot 1,5 uur

 

Plaats: op locatie

 

Materiaalkosten: geen

 

Materialen:papier en potlood

 

Materialen: door aanbieder verzorgt

 

Contactpersoon: Ine Bolk coördinator Kunstwijs locatie Winterswijk

 

Omschrijving van het project:

De kinderen werken in het atelier van Mondriaan. Ze zijn de leerlingen. Mondriaan liet zijn leerlingen zijn eigen schilderijen natekenen. Op de deel van het museum staan verschillende schilderijen die altijd in het depot staan opgeslagen. De kinderen krijgen een onderlegger met papier en gaan in het atelier aan de slag. De workshop leider is verkleed als Mondriaan.

 

5.15.De boom van Mondriaan van realistisch naar abstract

Aanbieder: Museum Freriks         nieuw

 

Discipline:beeldend, muziek, dans, theater, literatuur, cultureel erfgoed

 

Groep: midden en bovenbouw

 

Actief/receptief: actief .

 

Periode: hele jaar

 

Duur: 1,5 uur

 

Plaats: in het museum

 

Kosten: in overleg

 

Materialen:viltstippen, kleurpotloden, tape

 

Materialen: door aanbieder verzorgt

 

Contactpersoon: Ine Bolk coördinator Kunstwijs locatie Winterswijk

 

Omschrijving van het project:

 

Klas opsplitsen in groepen . De perenboom heeft hij geschilderd die achter zijn huis stond. De boom is de leidraad in zijn werk en veranderd van heel realistisch naar abstract. De boom wordt getekend op een groot vel. Het vel wordt in delen gemaakt en iedere groep gaat de boom invullen naar een eigen periode, realistisch, abstract

 

5.16. Scheveningse evacués  nieuw

 

Aanbieder: Museum Freriks

 

Discipline:beeldend, cultureel erfgoed

Groep: bovenbouw

 

Actief/receptief: actief

 

Periode: Tijdens tentoonstelling 1 mei t/m 12 juni

 

Duur: 2 uur

 

Plaats: in het museum

 

Materialen: alle

 

Materialen: door aanbieder verzorgt

 

Contactpersoon: Ine Bolk coördinator Kunstwijs locatie Winterswijk

 

Bijzonderheden: Een tentoonstelling over de evacués uit Scheveningen die tijdens de tweede wereldoorlog in Winterswijk ondergedoken zijn. Voor ons is het begrip vluchtelingen heel normaal maar vroeger was dat voor onze ouders en opa’s en oma’s niet zo. De vrouwen van de vluchtelingen droegen prachtige knipmutsen. Ieder volk heeft zo zijn eigen kenmerken in hun hoofddeksels.

 

Omschrijving van het project:

We borduren naar aanleiding van de tentoonstelling over de Scheveningse evacués en hun klederdracht verder naar hoofddeksels in verschillende culturen. Daarna ontwerpen we zelf een hoofddeksel.

 

5.17.Boekbinden    nieuw

 

Aanbieder: Marion van Noord

 

Discipline: Beeldend,

 

Groep: Alle groepen

 

Actief/receptief: Actief en/of kijken

 

Periode: maandag of donderdag

 

Duur: Eén middag of een aantal weken in overleg met de school en de kunstenaar.

 

Plaats: Op school

 

Bijzonderheden locatie: handvaardigheidlokaal.

 

Docentkosten: € 60.- per uur

 

Materiaalkosten: € 2.-

 

Alle Materialen: Naaibank, stopnaald, boekbindersgaren, boekbinderslijm, snijmesje, papier, snijmat, schaar, priem, liniaal, linnen, kaftpapier, lijmtang of bankschroef, kwast, waterpot, doekjes

Materialen door school: papier, karton, snijmat, schaar, liniaal, snijmesjes, lijmtang of bankschroef, kwast, waterpot, doekjes.

 

Materialen door aanbieder: naaibank, stopnaald, boekbindersgaren, boekbinderslijm, linnen, kaftpapier, priem

 

Contactpersoon: Ine Bolk coördinator Kunstwijs locatie Winterswijk

 

Bijzonderheden: extra begeleiding één volwassene per 5 kinderen

 

Omschrijving van het project:

Eerst wordt er aandacht besteed aan de geschiedenis van het boekbinden.

De uitvinding van de boekdrukkunst en de maatschappelijke ontwikkelingen brachten grote veranderingen met zich mee. De boekdruk maakte het mogelijk in betrekkelijk korte tijd een grote oplage te drukken. Iets wat vroeger nog jaren werk gekost zou hebben. Het boek kwam daardoor binnen het bereik van een groter aantal mensen.

Hoe werd en wordt papier gemaakt.

Hiermee moet rekening gehouden worden als je gaat boekbinden.

De eigenschappen van papier worden onderzocht door allerlei proefjes met het papier te doen.

Hoe heten de onderdelen van een boek.

Per leeftijdsgroep worden de opdrachten en de theorie aangepast.

Voor de onderbouw kan gekozen worden voor een simpel schriftje.

Terwijl door de midden- en bovenbouw een echt boek gebonden kan worden.

Ook kan er geoefend worden met het binden van bv. een jaargang Donald Duck.

De rekenles kan erbij betrokken worden want er komt (voor de ouderen) aardig wat rekenwerk bij kijken.                  

 

 


5.1.Erfgoed locaties bezoeken

 

Aanbieder: Stichting Boerengoed

 

Discipline: cultureel erfgoed, agrarische cultuurhistorie.

 

Groep: groep 7 / 8.

 

Actief/receptief: actief en/of kijken.

 

Periode: op afspraak.

 

Duur: in overleg.

 

Plaats: op school of nader te bepalen locatie.

 

Bijzonderheden locatie: b.v. boerderij.

 

Docentkosten: vrije gift.

 

Materiaalkosten: eventueel nader te bepalen.

 

Materialen: demonstratiemateriaal / oude boeren werktuigen, machines, gereedschap

                 etc..

 

Materialen: door aanbieder verzorgd.

 

 

Omschrijving van het project:

In overleg valt te denken aan het bezoeken van een boerderij / kaasmakerij met toelichting en uitleg. Stg. Boerengoed heeft een uitgebreide collectie oude boeren werktuigen, gereedschap, huishoudelijke apparatuur e.d. Met wat kleine dingen kunnen we een school bezoeken en wat vertellen, maar met grotere machines gaat dat uiteraard niet.

Boerengoed heeft nog geen eigen locatie met tentoonstellingruimte e.d. een zusterclub, De Doskerkerls uit Velen (D) heeft dat wel, en is een bezoek waard. (www.dedoskerkerls.de). Hierbij kunnen we eventueel bemiddelen.

Evenementen (2010): 10 en 11 juli: boerendagen in en om gebouw Juliana in het Woold. 8 november: ouderwetse slachtvisite.

 

 


5.2.Monumentenbelangen

 

Aanbieder: Vereniging Monumentenbelangen Winterswijk

 

Discipline: cultureel erfgoed, cultuurhistorie.

 

Groep: groep 7 / 8.

 

Actief/receptief: actief en/of kijken.

 

Periode: op afspraak.

 

Duur: in overleg.

 

Plaats: op school of nader te bepalen locatie.

 

Bijzonderheden locatie: b.v. een monument (kerk, begraafplaats, molen of boerderij).

 

Docentkosten: vrije gift.

 

Materiaalkosten: eventueel nader te bepalen.

 

Materialen: dia-serie / boekjes.

 

Materialen: door aanbieder verzorgd.

 

 

Omschrijving van het project:

 

In overleg valt te denken aan het bezoeken van een (rijks)monument met toelichting en uitleg. Een wandeling door Winterswijk met aandacht voor bijzonderheden (in de architectuur / stijl).

Evenementen (2010): Begin september zijn er altijd op de tweede zaterdag in september de landelijke Open Monumentendagen waar Winterswijk ook aan meedoet. Vele monumenten (kerken, huizen, watertoren e.d.) zijn dan toegankelijk. Ook is de toren op de Markt te beklimmen (kinderen met een minimum leeftijd !)

 

 


5.3.Het bouwen van een broodoven

 

Aanbieder: Daan de Leeuw bijzondere houtbewerking

 

Discipline:cultureel erfgoed.

 

Groep: groep 8.

 

Actief/receptief: actief.

 

Periode: voorjaar, zomer of vroeg najaar.

 

Duur: 4 x 2 uur.

 

Plaats: kan op locatie of op school.

 

Bijzonderheden locatie: het liefst onder een afdak of op schoolplein waar we een afdak

kunnen realiseren. Afdak en de base zouden voortijdig gemaakt kunnen worden. Dit kan door de kunstenaar worden gedaan en neemt ongeveer 3 uur in beslag.

 

Docentkosten: € 485,00,

                    € 146,25 extra als u de

                    voorbereiding door de kunstnaar

                    wilt laten doen,

                    € 146,25 voor het vervaardigen

                    van de ovendeur en spatel.

 

Materialen: klei, stro, steen, water, wilgen-

                takken, zand, kranten, hout,

                houtskool

                Kosten zijn € 65,00 voor het

                materiaal.

 

Materialen: door school verzorgt: emmers,

                water, handdoeken, houtskool

                door aanbieder verzorgt: klei, stro,

                    steen, wilgen takken, zand, kranten,

                hout. De school kan gebruik maken

                van de volgende materialen van de

                kunstenaar: kruiwagen,

                steigermateriaal(evt. voor afdak)

                zeil, plaathout, lappen, schop

                (spatel, deurtje).

 

Bijzonderheden:  Een introductiegesprek met docent heeft plaats voor de activiteiten beginnen. Er wordt samen gekeken naar een geschikte plek. De taakverdeling wordt doorgesproken en er wordt samen een tijdschema gemaakt.

 

 

Omschrijving van het project:

 

De kinderen in groep 8 zullen een zelfgemaakte broodoven gaan maken waarna ze de oven zelf kunnen gebruiken. De oven wordt gemaakt op het schoolplein onder een afdak. De basis gaan de kinderen bouwen met wilgentakken. Over dit geraamte wordt met echte klei,die ze met de voeten moeten kneden, samen met het stro een oven gebouwd.

 

Het gebruik van de oven

De kinderen kunnen de oven gebruiken voor het maken van pitabrood of kleine pizzaatjes. Het gebruik van deze oven kan een verrassende waardevolle toevoeging zijn op ouderavonden of jaarafsluitingen. Tevens kan de oven als praktisch hulpmiddel ingezet worden tijdens de lessen als er gekookt /gebakken wordt.

 

 

 

5.4.Leren van de Oorlog

 

Aanbieder: Werkgroep ‘Leren van de oorlog’

 

 

Discipline: cultureel, godsdienstig en historisch

              erfgoed en actuele maatschappelijke

              ontwikkeling

 

Groep: groepen 7 en 8 van het Primair Onderwijs

          en klassen 1 en 2 van het Voortgezet

          Onderwijs.

 

Actief/receptief: kijken, luisteren en doen.

 

Periode: maanden september t/m november en

            maart t/m april

 

Duur: het totale project kan 6 weken in beslag

        nemen, tijdens de roosteruren

        geschiedenis, godsdienst en

        maatschappelijke ontwikkeling

 

Plaats: op diverse locaties en op school

 

Bijzonderheden locatie: storingsvrije locatie met digibord

 

Docentkosten: € 25,00 per gastlesmiddag op school; € 40,00 per deelnemende groep

 

Materiaalkosten: zitten in groepstarief

 

Materialen: facultatief per deelnemende groep,

                afhankelijk van uit te voeren werk

 

Materialen: leskisten en verbruiksmaterialen

                worden door de Werkgroep  verzorgd

 

Het geschiedenisproject ‘Leren van de oorlog’ combineert kennis van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog met kennis over de grote godsdiensten en de actuele ontwikkelingen in onze maatschappij. Bij het project kunnen uitstekend andere (vak-)docenten worden ingeschakeld – in het Primair Onderwijs o.a. de leerkracht godsdienst.

 

 

 

 

 


Omschrijving van het project:

 

het project ‘Leren van de oorlog’ omvat diverse onderdelen:

  • Het speciaal voor het project geschreven boek ‘Leren van de oorlog in Winterswijk’. Dit boek is het uitgangspunt voor het werken met het project. Van het boek zijn eenmalig 36 exemplaren gratis door de Werkgroep per school verstrekt.

  • De voor het project ontwikkelde leskisten met daarin een veelheid aan materialen op leerlingniveau (zie website www.werkgroeplvdo.com )

  • Gastlessen op school

  • Gastlessen en excursies op 3 locaties: NS-station Winterswijk, Mevr. Kuipers-Rietbergplein in Winterswijk, Synagoge van jet Joods-Israëlitisch Kerkgenootschap Winterswijk aan de Spoorstraat.

 

Drie weken voor de gastles wordt een leskist op school bezorgd. De leerkracht behandelt met zijn groep in elk geval hoofdstuk 1 uit het boek ‘Leren van de oorlog in Winterswijk’ en gaat aan de slag met de in de leskist geleverde materialen (boeken en films) e.e.a. volgens de suggesties die in de handleiding bij de kist gedaan worden.

Na drie weken vindt, desgewenst, een gastles op school plaats, waarin een zeer persoonlijk verhaal van de ervaringen van een Winterswijkse Joodse familie in de Tweede Wereldoorlog centraal staat.

Na de gastles is er een excursiemiddag waarbij de leerlingen en hun begeleiders/leerkrachten een bezoek brengen aan de gedenktekens en de monumenten en de synagoge. Tijdens de excursiemiddag wordt uitleg gegeven bij de monumenten en over het jodendom.

Na de excursiemiddag kan de leskist, in het algemeen, nog twee weken op school worden gebruikt.

 

Aan enkele deelnemende scholen wordt gevraagd om mee te werken aan de jaarlijkse 4-mei herdenkingen.

Organisatie en leiding van die herdenkingen zijn in handen van de Werkgroep.

 

De Werkgroep organiseert elke twee jaar een voorbereidende voorlichtingsmiddag voor de docenten van de deelnemende scholen. Bezoek aan die voorbereidende middag wordt zeer op prijs gesteld en aangeraden!

 

 

 

 

 

 

 

 


5.5.Museum Freriks Mondriaan

 

Aanbieder: Museum Freriks

 

Discipline: cultureel erfgoed.

 

Groep: groep 1 t/m 8.

 

Actief/receptief: actief.

 

Periode: de leskist kan via KunstWijs worden

            gereserveerd. Kunstwijs zorgt dan dat

            Freriks een afspraak met u maakt

            afspraak valt ongeveer zes weken

            nadat u de kist hebt ontvangen.

De duur: het uitvoeren van het project neemt

            drie tot vijf dagen in beslag.

               Verschillende onderdelen zijn facultatief

            in te vullen.

 

Plaats: op uw locatie, in het Museum Freriks, de

          Mondriaanroute.

 

Kosten: de huur van de projectkist kost € 75,- ,

  daarnaast heeft de school nog de

  kosten van het museumbezoek.

 

Bijzonderheden: In samenwerking met de gemeenten, Edu-art en Boogie Woogie zijn onder de noemer van gebiedsgericht cultuurbeleid voor elke gemeente leskisten ontwikkeld met een markant onderwerp uit de geschiedenis van de eigen gemeente. Het verhaal van …… is een schoolproject voor de groepen 1 t/m 8 waarin de geschiedenis van de directe omgeving centraal staat. Met behulp van een stramien is op 18 plaatsen in de Achterhoek een variant ontwikkeld. Een historisch thema en een hoofdpersoon vormen de rode draad van iedere variant.

 


Omschrijving van het project:

Start van het project:

Fase één:Uit de serie ‘Mijn dorp’ is voor Winterswijk een leskist samengesteld over het leven van Mondriaan.De geschiedenis van Mondriaan staat centraal. Voor alle klassen zit een lespakket in de kist. Voor de leerkrachten zitten lesbrieven in de kist. Van de leerkracht wordt verwacht dat hij de leerlingen voorbereidt met de middelen uit de kist voordat de klas het museum bezoekt. Piet Mondriaan woonde van zijn 8e tot zijn 20e in Winterswijk aan de Zonnebrink. Zijn jeugd, zijn teken- en schilderlessen en de aanloop naar zijn internationale kunstenaarscarrière worden behandeld. Wat is abstraheren en wat is daar de bedoeling van? Elke leskist is ook voorzien van een muziek- en een dansles voor midden en bovenbouw en liedjes om ook met de onderbouw te zingen.

Fase twee:De scholen maken een afspraak voor een rondleiding in het Museum Freriks. Zij hebben verschillende kunstwerken van Mondriaan in hun bezit en zullen hierlangs een rondleiding geven.

Fase drie:Eventueel kan een lesbrief worden geleverd bij de Mondriaanroute. De route ( te verkrijgen bij de VVV). De lesbrief is voorzien van opdrachten voor de kinderen.

 

 


5.6.Textiel in Winterswijk

 

Aanbieder: Museum Freriks

 

Discipline: cultureel erfgoed.

 

Groep: hele school.

 

Actief/receptief: actief en  receptief.

 

Periode: De leskist kan via KunstWijs worden

            gereserveerd. Kunstwijs zorgt dan dat

            Museum Freriks een afspraak met u

            maakt voor het bezoek aan het

            museum.Deze afspraak valt ongeveer

            zes weken nadat u de kist hebt

            ontvangen.

 

Duur: het uitvoeren van het project neemt drie

        tot vijf dagen in beslag. Verschillende

        onderdelen zijn facultatief in te vullen.

 

Plaats: op school en in het Museum Freriks.

 

Kosten: de huur van de projectkist kost € 75,00

  daarnaast heeft de school nog de

  kosten van het museumbezoek.

  Kosten van een bezoek aan het breicafé

  € 60,00 per uur

 

Bijzonderheden: In samenwerking met de gemeenten, Edu-art en Boogie Woogie zijn onder de noemer van gebiedsgericht cultuurbeleid voor elke gemeente leskisten ontwikkeld met een markant onderwerp uit de geschiedenis van de eigen gemeente. Het verhaal van …… is een schoolproject voor de groepen 1 t/m 8 waarin de geschiedenis van

de directe omgeving centraal staat.

 

 

 

 

 

Omschrijving van het project:

 

Fase één: Uit de serie ‘Mijn dorp’ is voor Winterswijk een leskist samengesteld met als onderwerp de textielgeschiedenis van Winterswijk. in het kader van “gebiedsgericht cultuurbeleid” van de Provincie zijn historische projecten ontwikkeld, zodat in de Achterhoek de geschiedenis liefst in haar geheel wordt behandeld. Met “het verhaal van de textiel” komt in Winterswijk de ontwikkeling van de textielindustrie aan de orde voor de hele basisschool van huisnijverheid via industrialisatie tot de neergang in de 20e eeuw wat er nu nog overeind staat. In de leskist zit voldoende materiaal voor alle klassen om ze voor te bereiden op een bezoek aan het Freriks Museum.

Fase twee: De klassen bezoeken het Museum Freriks. Op de zolder van het museum staat een prachtige collectie van weefgetouwen, geschiedenis en andere materialen die uit de fabrieken bewaard zijn gebleven. De kinderen krijgen een rondleiding waar naast de uitleg van de getouwen gepraat wordt over de geschiedenis. Daarnaast wordt er een film vertoond over de textielindustrie van Winterswijk van vroeger.

Fase drie: Omdat alle oude handwerktechnieken langzaam aan het verdwijnen zijn willen we een workshop organiseren met als doel oude tradities te handhaven. De klassen zijn daarom welkom om op afspraak te komen naar het breicafé in Museum Freriks. Onder deskundige begeleiding zullen kennis maken met oude handwerktechnieken. Natuurlijk gaan ze het zelf doen. Naast het kunnen handwerken had het samen handwerken ook een belangrijke functie in de samenleving van toen.

 

 


5.7.Maak je eigen stamboom

 

Aanbieder: Museum Freriks en het

                     Historisch  informatiepunt

 

Discipline: cultureel erfgoed.

 

Groep: bovenbouw.

 

Actief/receptief: actief.

 

Periode: gedurende het hele jaar.

 

Duur: 1 uur voorbereiden op school,

        1,5 uur bij de bibliotheek,

        1,5 uur in Museum Freriks.

 

Plaats: op school, in de bibliotheek en in het

          Museum Freriks.

 

Kosten: in overleg.

 

Bijzonderheden: Het project is een samenwerking tussen de bibliotheek en Het Museum Freriks. Van de leerkracht wordt verwacht dat hij een introductieles geeft over stambomen. Eventueel is hier een les brief voor aan te vragen.

 

Omschrijving van het project:

 

Fase één: Op school wordt een introductieles gegeven over stambomen. Wat is een stamboom, waarom is het belangrijk, wat kun je ermee doen? De kinderen gaan naar huis en vragen bij hun ouders, opa en oma hoe hun stamboom in elkaar zit. Daarnaast gaan ze op zoek naar oude foto’s in de familie. Het liefst natuurlijk foto’s van opa en oma.

 

Fase twee:De kinderen gaan naar de bibliotheek en zoeken met hun stamboom onder begeleiding van een medewerker van de bibliotheek. Ze brengen de stamboom die ze zelf hebben gemaakt mee. Hier begint een zoektocht terug in de tijd. Ze krijgen een beeld van hoe het was tijdens het leven van hun groot ouders en overgroot ouders.

 

Fase drie: De kinderen gaan met de stamboom en de foto’s naar het Freriks Museum. Hier wordt gekeken of er herkenbare dingen op de foto’s staan die terug gevonden kunnen worden in het museum. Daarnaast wordt de kinderen verteld hoe hun voorouders hebben geleefd door ze te laten zien wat vroeger de gebruiken en gewoontes waren

 

 

 

5.8.Spoken bij Freriks

 

Aanbieder: Museum Freriks

 

Discipline: cultureel erfgoed

 

Groep: alle klassen

 

Actief/receptief: kijken en meedoen

 

Periode: gedurende het hele schooljaar

 

Duur:  1,5 uur

 

Plaats: Bibliotheek en het Museum Freriks

 

Kosten: Vrije gift

 

Bijzonderheden: In verband met de voorbereidingen minimaal 1 maand tevoren bespreken. De kinderen worden in groepjes van 5 door de hoofdrolspelers meegenomen en vervolgens gewisseld. De rondleiding duurt ongeveer 1.5 uur. Er is een hapje en een drankje voor de kinderen bij de afsluiting

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Omschrijving van het project:

 

Het decor van dit zogenaamde “spoken in Freriks”-progamma is Villa Freriks (=Museum Freriks) dat onderdeel uitmaakt van het semi Scholtenhuiscomplex Freriks. De schoolklas heeft de instructie om bij aankomst netjes aan te bellen bij de voordeur van het museum, de voordeur van het z.g. Scholtenhuis Freriks.De voordeur wordt geopend door een mopperende vrouw des huizes: de fictieve Scholtinne mevrouw Freriks. Zij vraagt verbaasd wie de bezoekers zijn en verontschuldigt zich dat de dienstmeid de deur niet heeft geopend. Het personeel is namelijk gevlucht. De schoolklas wordt binnen gelaten, laten hun jas achter in de garderobe en nemen plaats op de deel.

Hoofdrolspelers in dit lesprogramma zijn:

  1. Jan Willink. Directeur van textielfabriek de Batavier tevens initiator van de aansluiting van Winterswijk aan het spoorwegennet. Jan Willink doet de rondleiding over de textielafdeling en vertelt van weefgetouw tot textielfabriek.

  2. Scholtinne Freriks  eigenaresse villa Freriks zoekt nieuw personeel en leidt de leerlingen rond door de gang en keuken van villa Freriks. Ook de “zondagskamer”, de stijlkamer op de textielafdeling is haar domein. (kan de deur open?)

  3. Piet Mondriaan schilder laat leerlingen het werk van zijn oom Frits zien en vertelt over zijn jeugd in Winterswijk, zijn werk en familie en zijn dood in 1944 te New York.

  4. Mevrouw Lindeman winkelierster laat de leerlingen het winkeltje zien in alle aspecten van: wie koopt waar, onbeperkte openingstijden, geen supermarkten ect. ect.

  5. Meester Jansen oprichter museum en geoloog vertelt over hoe hij moeizaam de eerste objecten voor het Winterswijkse museum verzamelt. Hij geeft een rondleiding door de geologische afdeling en hoopt op een museum van het landschap.

 

 

Mevrouw Freriks, scholtinne en eigenaresse van villa Freriks is gekleed als dame op stand met een markant hoedje op. Het huispersoneel is verdwenen (angst voor spoken) en nu moet zij haar gasten in villa Freriks ontvangen en rondleiden. Dat rondleiden beperkt zich tot het laten plaatsnemen van de schooljeugd op de deel. Het is de bedoeling dat de scholtinne of Scholte Freriks in haar/zijn rol blijft. Aan het einde van het middagprogramma sluit zij  tevens het progamma af.

Nadat de schooljeugd is gaan zitten op de deel vertelt de gastvrouw “scholtinne Freriks” nogmaals verontschuldigend dat haar personeel is gaan lopen. Vervolgens steekt zij een petroleumlamp aan omdat vandaag de dag  -anno 1915- zojuist de elektriciteit is aangelegd in villa Freriks en zij dat nieuwerwetse gedoe nog niet helemaal vertrouwt.

Wanneer de lamp is aangestoken valt plotseling het licht uit. (schakelaars meterkast)

Vervolgens volgt er in kort durende duisternis een gigantisch kabaal. Dit kabaal bestaat uit vijf samengevoegde geluidsfragmenten. Uiteindelijk klinken de geluidsfragmenten afzonderlijk.

Elke “Freriksgeest” verschijnt vervolgens  op een eigen geluidfragment. Vanuit de hoek waar elke Freriksgeest verschijnt gaat het licht aan. Als intro worden deze vijf geluidsfragment door elkaar gemixt en in een hoge geluidsvolume aangezet. De vijf-intro muziekfragmenten worden vervolgens afzondering gespeeld en op elk muziekfragment verschijnt een “Freriksgeest”, die na een voorstelronde 5 leerlingen “ontvoerd” voor een rondleiding door de belevingswereld/museumafdeling van deze geest.

Plotseling is het stil en als eerste  horen we uit de Mondriaanafdeling  “foxtrot”-muziek (deze foxtrotdans werd in 1914 in New York geïntroduceerd en Piet Mondriaan was een foxtrot liefhebber)De geest van Piet Mondriaan (strak in pak, rond brilletje en strakke gel-kuif) komt schuifelend op de muziek –gaat helemaal op in zijn muziek-  vanuit de Mondriaangang en doet een paar danspassen met de Scholtinne Freriks. Uitaard is de scholtinne heel gecharmeerd van de persoon Piet Mondriaan. Piet Mondriaan zoekt een paar leerlingen om de foxtrot te leren en/of zijn schilderijen van zijn oom Frits te laten zien.

Vanaf de textielafdeling klinkt plotseling het geluid van weefmachines en de schaftfluit van een fabriek. Textielfabrikant Jan Willink –in pak met flinke snor-  komt vanuit de textielafdeling de trap af lopen naar de deel. Hij is boos dat er wordt gedanst: er moet volgens hem worden gewerkt en hij mist een paar goede textielarbeiders in zijn fabriek. Jan Willink kiest vervolgens vijf leerlingen voor een rondleiding door de geschiedenis van de Winterswijkse  textielgeschiedenis.

Er klinkt plotseling het geluid van een kassa (intromuziek van televisieserie “Wordt u al geholpen”)

En mevrouw Lindeman van het Lindenmanwinkeltje –in Winterswijkse klederdracht- verschijnt vanuit de gang op de deel. Zij zoekt winkelpersoneel en wijst vijf leerlingen aan om rond te leiden door haar winkeltje. Behalve de winkelgeschiedenis verteld zij over de onbeperkte openingstijden, het wel en wee van haar klanten, producten uit haar zaak, het gescheiden  kopen bij katholieke of hervormde winkeliers, haar afschuw over de coöperatiewinkels  etc. etc.

Meester Jansen loopt met een schoolbel in zijn hand (luid bellend) de ruimte  binnen en zoekt leerlingen voor een excursie in de steengroeve. Hij laat de leerlingen met rechte rug in de stoelen zitten, armen over elkaar, niet lachen. Kortom een nogal strenge schoolmeester met een zekere hang naar discipline. Hij wijst vijf leerlingen aan voor een excursie naar de geologische afdeling.                                                                                                                   

Scholtinne Freriks zoekt afsluitend vijf nieuwe personeelsleden voor de villa Freriks uit. Zij gaat de vijf “nieuwe personeelsleden” vertellen wat er in de keuken te doen is: van het opstoken van het fornuis tot het afwassen, kleding wassen, zilver poetsen, gang dweilen, inwecken ect. Uiteindelijk neemt zij de leerlingen mee naar de “zondagse kamer” in villa Freriks, de stijlkamer op de textielafdeling.  Op de textielafdeling vertelt de scholtinne afsluitend over de inhoud van de linnenkast (grof/fijn linnen voor gebruik/ uitzet ect).

Vervolgens wisselen Jan Willink en Scholtinne Freriks de groepjes etc.

Afsluitend op de deel een drankje en hapje. De scholtinne sluit het progamma af.

 

 

 


5.9.Oude foto’s en nieuwe foto’s

 

Aanbieder: Museum Freriks dependance Kunst-Ende.

 

Discipline:beeldend en cultureel erfgoed.

 

Groep: bovenbouw.

 

Actief/receptief: actief en kijken.

 

Periode: tot eind Februari.

 

Duur: 1 uur voor het bezoeken van Kunst-Ende

        en het fotograferen van een locatie,

        1,5 uur voor de workshop op school.

Plaats: op locatie en op school.

 

Materiaalkosten: afdrukken van de foto’s die de

                       kinderen hebben gemaakt.

 

Materialen: Bezoek Kunst-Ende: fototoestel of

                mobiel.

                Workshop: tekenpapier 50 x 60 en

                potloden en gum.

 

Materialen: door school verzorgd.

 

Kosten bezoek Kunst-Ende: Vrije gift

 

Kosten workshop beeldend op school: € 90,00

 

 

Omschrijving van het project:


De bovenbouw en de brugklas kunnen met Freriks een foto-project doen: naast de oude foto/ansicht maken zij op dezelfde plek in het dorp een digitale foto van de huidige situatie en bespreken de veranderingen. Samen zien zij dat Winterswijk zich ontwikkelt en wat zij daarvan vinden. Deze activiteit kan worden aangevuld met een workshop in de klas verzorgd door Het Ateliertje.

 

Fase één: De leerlingen bezoeken Het museum Kunst-Ende en krijgen een rondleiding langs de oude ansichten van Winterswijk. Vervolgens kiest iedere leerling een oude locatie uit.

Fase twee: De leerlingen gaan op zoek naar de locatie die ze uit hebben gekozen en maken enkele foto’s van de situatie nu. Deze foto drukken ze af op school.

Fase drie: Er komt een kunstenaar op school. Zij verteld over de Duitse kunstenaar Jörg Múller. Deze kunstenaar heeft allerlei plekken in Duitsland geschilderd en telkens 4 jaar later weer van dezelfde plek een schilderij gemaakt. Zo worden 8 schilderijen van deze kunstenaar besproken om te kijken hoe een stadsvernieuwing in zijn werk gaat. Daarna plakken de kinderen de oude ansicht op een groot tekenvel, daaronder hun foto van de locatie en daaronder gaan ze in drie stappen tekenen hoe zij denken dat de locatie de komende 15 jaar gaat veranderen. Eén onderdeel van de oude situatie moet behouden blijven.

 

 

 

5.10.De verhalen van mijn dorp

 

Aanbieder: Kunstwijs en

                     erfgoedinstellingen   

 

Discipline: cultureel erfgoed.

 

Groep: groep 1 t/m 8.

 

Actief/receptief: actief .

 

Periode: de verhalen van mijn dorp worden door

            een plaatselijke erfgoed instelling

            beheerd. Kunstwijs zorgt voor de

            leskist. De erfgoedinstelling maakt dan

            de verder afspraken met de school.

 

 

Duur: het uitvoeren van het project neemt drie

        tot vijf dagen in beslag. Verschillende

        onderdelen zijn facultatief in te vullen.

 

Plaats: op uw locatie of op school.

 

Kosten: de huur van de projectkist kost € 75,-

  daarnaast heeft de school nog de

  kosten van het museumbezoek.

 

 

 


Omschrijving van het project:

 

In samenwerking met de gemeenten, Edu-art en Boogie Woogie zijn onder de noemer van gebiedsgericht cultuurbeleid voor elke gemeente leskisten ontwikkeld met een markant onderwerp uit de geschiedenis van de eigen gemeente.

 

Het verhaal van …… is een schoolproject voor de groepen 1 t/m 8 waarin de geschiedenis van de directe omgeving centraal staat. Met behulp van een stramien is op 18 plaatsen in de Achterhoek een variant ontwikkeld, een historisch thema en een hoofdpersoon vormen de rode draad van iedere variant.

 

Elke leskist is ook voorzien van een muziek- en een dansles voor midden en bovenbouw en liedjes om ook met de onderbouw te zingen.

 

De verhalen in de leskisten

 

3.      

De verhalen van mijn dorp Winterswijk “Piet Mondriaan, de schilder”

Veel wetenswaardigheden rond het verblijf van Mondriaan in Winterswijk.

De verhalen van mijn dorp Winterswijk

 

4.

De verhalen van mijn dorp Winterswijk “De textielindustrie”

De textielindustrie:

Burgers en stoommachines van 1800-1900. Hoofdpersoon in dit project is Gerrit Jan Willink, oprichter van de tricotfabriek

 

5.18. Wat eten we vandaag? nieuw

 

Aanbieder: Kinderboerderij en heemtuin Freriks

 

Discipline: “Dier en Natuur”

 

Titel: “Wat eten we vandaag” leskist

 

Groep: Deze les is geschikt voor kinderen uit de onderbouw. Dus een leeftijd van 4 t/m 7 jaar.

 

Actief/ receptief: Deze les zal actief beleefd worden.

 

Periode: Deze leskist is het gehele jaar te gebruiken, op afspraak.

 

Duur: Met deze les ben je ongeveer 90 minuten bezig

 

Plaats: Deze les vindt plaats op het terrein van Kinderboerderij Freriks in Winterswijk.

 

Bijzonderheden locatie: Op de Kinderboerderij kom je veel verschillende mensen en dieren tegen. Door cultuurverschillen kunnen bepaalde zaken op diverse bezoekers raar/ anders over komen. De regel op de kinderboerderij is dat iedereen elkaar in zijn waarde laat en dat wij elkaar respecteren zoals we zijn.

Kosten: De kosten voor deze les bedragen € 1,25 per kind (met een minimum van €15,-)

Materialen: Alles materialen die nodig zijn tijdens deze les worden beschikbaar gesteld door de Kinderboerderij.

Bijzonderheden: Omdat we tijdens deze actieve les echt in aanraking komen met de directe leefomgeving van onze dieren is het handig om een kleine inventarisatie te maken van kinderen met een eventuele allergie. Hier kan dan rekening mee gehouden worden.

 

Omschrijving Project:

Tijdens de les “Wat eten we vandaag” gaan we spelenderwijs de Boerderij ontdekken en dan met name op het vlak van wat onze dieren eten en wat de link is met ons mensen.

Deze leskist is bedoeld om zelf op de boerderij te doen, in groepjes van ongeveer 5 kinderen.

De volgende opdrachten komen aanbod:  

ñ  Melk de witte Motor

ñ  Ooo, wat een buik

ñ  Wij en zij

ñ  Lekker

ñ  Met het eten mag je spelen.

U ontvangt vooraf een lesbrief met daarin duidelijke verdere uitleg.

De groepsgrote bedraagt max. 25 kinderen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


5.19.
.Ontdek de kinderboerderij    nieuw

 

Aanbieder: Kinderboerderij Winterswijk

 

Discipline: “Dier en Natuur”

 

Groep: Deze les is uitermate geschikt voor peuters, kleuters en oudere kinderen met een verstandelijke beperking.

 

Aanbieder: Kinderboerderij en Heemtuin Freriks

 

Actief/ receptief: Deze les zal actief worden beleefd.

 

Periode: Deze les is het hele jaar te boeken op afspraak. Vooral in de periode rond Dierendag, Lentebegin en zomervakantie is heel tijdig reserveren gewenst.

 

Duur: Deze les duurt ongeveer 60 minuten.

 

Plaats: Deze les vindt plaats op het terrein van Kinderboerderij Freriks in Winterswijk.

 

Bijzonderheden locatie: Op de kinderboerderij kom je veel verschillende mensen en dieren tegen. Door cultuurverschillen kunnen bepaalde zaken op diverse bezoekers raar/ anders overkomen. De regel op de Kinderboerderij is dat iedereen elkaar in zijn waarde laat en dat wij elkaar respecteren zoals we zijn.

Kosten:De kosten voor deze les bedragen € 1,25 per kind ( met een minimum van €15,-)

Materialen:alle materialen die nodig zijn tijdens deze les worden beschikbaar gesteld door de Kinderboerderij.

Bijzonderheden: Het is handig om voor aanvang van de les te inventariseren of er kinderen zijn met een allergie voor dieren. Met de juiste handelswijze kunnen ook deze kinderen prima meedraaien in deze les.

 


Omschrijving Project:

 

Tijdens deze les gaan we in vogelvlucht over de Kinderboerderij.

De ervaren medewerkers vertellen op hun eigen, bevlogen wijze allerlei leuke, spannende, interessante, boeiende en leerzame dingetjes van de dieren die op de boerderij wonen.

Ook zal een belangrijk deel van deze les het beleven zijn.

Dus voelen, ruiken, zien en heel soms word er zelfs geproefd.

We beginnen gezellig in een kring en beginnen met wat kleinere dieren.

Op een rustige manier gaan we steeds een stapje groter.

We gaan samen ons varken wakker maken en een ontbijtje geven.

De pony moet in de wei, natuurlijk doen we dat samen.

Hebben we de geiten en schapen wel gevoerd?

Helemaal vergeten, doen we gezellig met elkaar.

Op deze manier leren kinderen in een vrij kort tijdsbestek allerlei leuke zaken over de boerderij dieren.

Na afloop wordt er een kort kringgesprek gehouden waarna iedereen zijn eigen gang kan gaan.

Maximale groepsgrote bedraagt ongeveer 25 kinderen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.20. Sleutelhanger vilten     nieuw

 

Aanbieder: kinderboerderij Winterswijk

 

Discipline: “Dier en Natuur”

 

Groep: Deze les is bedoeld voor kinderen van de bovenbouw (vanaf 7 jaar)

 

Aanbieder: Kinderboerderij en Heemtuin Freriks

 

ctief/ receptief: Deze les zal actief beleefd worden.

 

Periode:Deze les is gedurende het hele jaar te reserveren, maar vooral in het voorjaar tijdens het schapenscheerseizoen erg leuk.

 

Duur: Deze les duurt ongeveer 90 minuten.

 

Plaats: Schoppe op het erf van Kinderboerderij Freriks in Winterswijk

 

Bijzonderheden locatie: Op de Kinderboerderij kom je veel verschillende mensen en dieren tegen. Door cultuurverschillen kunnen bepaalde zaken op diverse bezoekers raar/ anders overkomen. De regel op de Kinderboerderij is dat iedereen elkaar in zijn waarde laat en dat wij elkaar respecteren zoals we zijn.

Kosten: De onkosten voor de les les bedragen €20,-

Materialen: De materialen die gebruikt worden, zijn beschikbaar gesteld door de Kinderboerderij.

Bijzonderheden: De maximale groepsgrote voor deze les bedraagt 10 kinderen.

 

 

 

 


Omschrijving Project:

 

Met deze les word er met wol van de schapen van de Kinderboerderij een sleutelhanger gemaakt d.m.v. het viltprincipe.

Er zal bij het begin iets verteld worden over de Boerderij en de schapen en wat we gaan doen.

U ontvangt vooraf een lesbrief.

Tijdens deze les zal er lekker gesopt mogen worden, dus oude kleding is gewenst.

Kinderen steken tijdens deze les allerlei zaken op die nuttig zijn. ( geduld hebben, samen werken, overleggen)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.5.21. Kip wat heb je zachte veren

 

Aanbieder: Kinderboerderij en heemtuin Freriks

 

Discipline: “Dier en Natuur

 

Groep: Deze les is uitermate geschikt voor peuters of kinderen met een ernstige lichamelijke of verstandelijke beperking.

 

Actief/ receptief: Deze les wordt actief beleefd.

Periode: Deze les is het hele jaar door te reserveren.

 

Duur: Deze les duurt ongeveer 60 minuten

 

Plaats: In de dierenschuur of Schoppe van de Kinderboerderij

 

Bijzonderheden locatie: Op de Kinderboerderij kom je veel verschillende mensen en dieren tegen. Door cultuurverschillen kunnen bepaalde zaken op diverse bezoekers raar/ anders overkomen. De regel op de Kinderboerderij is dat iedereen elkaar in zijn waarde laat en dat wij elkaar respecteren zoals we zijn.

Kosten: De kosten voor deze les bedragen €20,-

Materialen: Alle materialen die nodig zijn worden beschikbaar gesteld door de kinderboerderij.

Bijzonderheden: De maximale groepsgrote bedraagt 5 kinderen.

 

 

 

 

 

Omschrijving Project:

 

In deze les staat het beleven centraal.

Op een rustige plek op de boerderij worden de kinderen meegevoerd in de zachte wereld van de veren.

Ook zullen er echte kippen aanwezig zijn.

Op verschillende manieren word er beleefd.

D.m.v. voelen, ruiken, zien en horen worden de kinderen meegevoerd naar een andere wereld en zal dit een heel bijzonder moment opleveren. U ontvangt na aanmelding een lesbrief.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.22. Paardje aaien nieuw

Aanbieder: Kinderboerderij en heemtuin Freriks

Discipline: “Dier en Natuur”

Groep:Deze les is uitermate geschikt voor peuters en kinderen met een ernstige verstandelijke of lichamelijke beperking.

Actief/ receptief: Deze les wordt actief beleefd.

Periode: Deze les is gedurende het hele jaar te reserveren.

Duur: Deze les duurt ongeveer 60 minuten.

Plaats: Schoppe of Dierenschuur op de Kinderboerderij.

Bijzonderheden locatie: Op de Kinderboerderij kom je veel verschillende mensen en dieren tegen. Door cultuurverschillen kunnen bepaalde zaken op diverse bezoekers raar/ anders overkomen. De regel op de Kinderboerderij is dat iedereen elkaar in zijn waarde laat en dat wij elkaar respecteren zoals we zijn.

Kosten: De kosten voor deze les bedragen €20,-

Materialen: Alle benodigde materialen worden beschikbaar gesteld door de Kinderboerderij.

Bijzonderheden: De maximale groepsgrote bedraagt 5 kinderen.

 

 

Omschrijving Project:

 

In deze les staat beleven centraal.

Tijdens deze les worden de kinderen meegevoerd in de warme, zachte wereld van het paard.

Op een rustige plek op de Boerderij zal 1 van onze pony's een belangrijke taak vervullen.

Maar voor we zover zijn gaan we eerst andere dingen doen.

Wat dacht je van stokpaardjes, hoefijzers, paardenstaarten.

Alles in rust en harmonie.

U ontvangt na aanmelding een lesbrief.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.23. Dier in de klas      nieuw

Aanbieder: Kinderboerderij en heemtuin Freriks

Discipline: “Dier en Natuur”

Titel: “Dier in de klas”

Groep: Deze activiteit is geschikt voor alle leeftijdsgroepen.

Actief/ receptief: Zowel actief als receptief

Periode: Deze activiteit is gedurende het hele schooljaar te reserveren op basis van beschikbaarheid.

Duur: De duur van dit project is nader vast te stellen.

Plaats: Deze activiteit vindt plaats op school.

Bijzonderheden locatie: Kinderen in de klas met een allergie zullen misschien problemen ondervinden.

Kosten:Kosten voor dit project zijn op aanvraag te krijgen.

Materialen: Alle benodigde materialen worden door de Kinderboerderij verzorgd.

 

 

Omschrijving Project:

 

Wat is er nu leuker dan het verzorgen van een huisdier?

Via de Kinderboerderij is het mogelijk om verschillende dieren in de klas te krijgen zodat kinderen een idee kunnen krijgen wat het inhoudt om een dier te verzorgen.

Alle benodigde materialen worden meegeleverd, inclusief een uitgebreide verzorgingsbrief.

Onze dieren zijn met de juiste verzorging handtam en zullen voor veel leuke moment zorgen.

Door het opstellen van een verzorgingsrooster maken kinderen kennis met het verzorgen.

Wat de mogelijkheden zijn vertellen wij u graag.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   
  Home/menu/leerlijnen/deskundigheidsbevordering/procedures/aanbodberkelland/aanbodwinterswijk/inschrijven/contact